Πρόκειται για μάζες επινεφριδίων που ανακαλύπτονται με απεικονιστικές μεθόδους τυχαία, κατά τη διερεύνηση παθήσεων που δεν σχετίζονται με τα επινεφρίδια. Η συχνότητά τους είναι από 0,64 έως 2,3% του γενικού πληθυσμού (Barzon L et al, Eur J Endocrinol 2003, Caplan RH et al, Arch Surg 1994). Η συχνότητα διάγνωσής τους αυξάνεται με την ηλικία και με τη συνύπαρξη συγκεκριμένων παθήσεων, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία και η υπέρταση. Τα τυχαιώματα των επινεφριδίων μπορεί να είναι (Grumbach MM et al, Ann Intern Med 2003): μη λειτουργικά αδενώματα (65%), υπερεκκρίνοντες όγκοι (Cushing, φαιοχρωμοκύττωμα, υπερλαδοστερονισμός) (16%), καρκίνος φλοιού επινεφριδίων (5%), μεταστάσεις στα επινεφρίδια (2%), άλλες βλάβες (μυελολιπώματα, λιπώματα, κύστες, αιμορραγίες, αμαρτώματα, γαγγλιονευρώματα, νευροϊνώματα, λοιμώξεις, σπάνιες πρωτοπαθείς κακοήθειες, ψευδο-όγκοι) (12%). Η πιθανότητα διάγνωσης καρκίνου φλοιού των επινεφριδίων ή ορμονικής υπερέκκρισης, σε μια τυχαία ανακαλυφθείσα μάζα επινεφριδίου αυξάνεται στατιστικώς όταν η μέγιστη διάμετρός της υπερβαίνει τα 4εκ. Μετά την ανεύρεση της μάζας, στόχος είναι να αποκλειστεί ή να επιβεβαιωθεί η διάγνωση φαιοχρωμοκυττώματος, συνδρόμου Cushing, πρωτοπαθούς υπεραλδοστερονισμού και κακήθειας. Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό και την κλινική εξέταση, σε εξετάσεις αίματος και ούρων και πιθανώς σε επιπρόσθετες απεικονιστικές εξετάσεις. Περίπου 7 χρόνια μετά τη διάγνωση του τυχαιώματος, η μέγιστη διάμετρός του ελαττώνεται στο 15%, παραμένει σταθερή στο 65% και αυξάνεται στο 20% των ασθενών. Η πιθανότητα εξαλλαγής ενός τυχαιώματος σε καρκίνωμα επινεφριδίου είναι πολύ χαμηλή (περίπου 1/1000 περιπτώσεις). Η πιθανότητα υπερέκκρισης ενός βιοχημικά «σιωπηλού» τυχαιώματος είναι 1,7%, εντός 3 ετών από τη διάγνωση (Rossi et al, J Clin Endocrinol Metab 2000). Από τις περιπτώσεις που θα αναπτύξουν ορμονική υπερέκκριση, το 65% θα παρουσιάσει υποκλινικό σύνδρομο Cushing, το 30% κλινικά έκδηλο σύνδρομο Cushing και το υπόλοιπο 5% υπερέκκριση κατεχολαμινών. Δεν έχει παρατηρηθεί υπερέκκριση αλδοστερόνης με την πάροδο του χρόνου σε βιοχημικά «σιωπηλό» τυχαίωμα επινεφριδίου. Ασθενείς με τυχαίωμα επινεφριδίου, κλινική συμπτωματολογία και βιοχημικά αποδεδειγμένη υπερέκκριση ορμονών από το φλοιό ή/και το μυελό των επινεφριδίων πρέπει να αντιμετωπίζονται χειρουργικά, με αφαίρεση του πάσχοντος επινεφριδίου. Αν ο ασθενής δεν παρουσιάζει κλινική συμπτωματολογία (υποκλινική υπερέκκριση) υπάρχει εξατομίκευση της μεθόδευσης με χειρουργική αντιμετώπιση ή παρακολούθηση. Για παράδειγμα, στο σιωπηλό φαιοχρωμοκύττωμα η αντιμετώπιση είναι χειρουργική, ενώ στο τυχαίωμα που προκαλεί υπεραλδοστερονισμό, χωρίς υπέρταση συνιστάται η παρακολούθηση, αν δεν υπάρχουν καρδιακές βλάβες. Ασθενείς με μη λειτουργικό τυχαίωμα επινεφριδίου, μεγίστης διαμέτρου μικρότερης των 4εκ παρακολουθούνται. Τυχαιώματα μεγίστης διαμέτρου μεγαλύτερης των 6εκ. Αφαιρούνται χειρουργικά, ενώ ασθενείς με τυχαιώματα μεγίστης διαμέτρου μεταξύ 4 και 6εκ. χειρουργούνται ή παρακολουθούνται, αναλόγως των απεικονιστικών χαρακτηριστικών του τυχαιώματος.

——————————————————————————–

Nutri – Care

Λ. Αλεξάνδρας 192β – Αμπελόκηποι

Λ. Ιασωνίδου 54β – Ελληνικό

Αρθρογράφος: Θωμάς Δημήτριος, Ενδοκρινολόγος