Η βιταμίνη D είναι μια λιποδιαλυτή βιταμίνη που είναι απαραίτητη στον οργανισμό για το μεταβολισμό του ασβεστίου και του φωσφόρου. H κύρια πηγή της βιταμίνης D είναι η ηλιακή ακτινοβολία. Επιπλέον, η βιταμίνη D βρίσκεται σε μικρότερη ποσότητα και σε διαιτητικές πηγές: κυρίως τρόφιμα ζωικής προέλευσης (συκώτι, βοδινό, μοσχάρι, αυγά), γαλακτοκομικά (γάλα, τυρί, βούτυρο), λιπαρά ψάρια (ρέγκα, σολωμός, τόνος, σαρδέλα) και εμπλουτισμένες τροφές (γάλα, μαργαρίνη, βρεφικές τροφές, δημητριακά πρωινού).

Σε μελέτη που πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο των Ιωαννίνων, διαπιστώθηκε πως τα παιδιά και οι έφηβοι της χώρας μας, αποτελούν πληθυσμό υψηλού κινδύνου για εμφάνιση ανεπάρκειας βιταμίνης D. Επιπλέον άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι τα ποσοστά ανεπάρκειας της βιταμίνης D είναι πολύ μεγαλύτερα στις Μεσογειακές ηλιόλουστες χώρες από ότι στις βορειότερες Ευρωπαϊκές χώρες παρόλο που τα επίπεδα ηλιοφάνειας στις χώρες αυτές είναι ιδιαίτερα περιορισμένα. Το Μεσογειακό παράδοξο, όπως ονομάστηκε από ορισμένους ερευνητές, αποδόθηκε στη χαμηλή κατανάλωση ψαριών και τροφίμων εμπλουτισμένων με βιταμίνη D, αλλά και στην αποφυγή του ηλίου ή την κάλυψη των μελών του σώματος με ρούχα. Το γεγονός αυτό, καθιστά απαραίτητη την κατανάλωση τροφών πλούσιων σε βιταμίνη  D όπως γαλακτοκομικά προϊόντα και ψάρια. Τα παιδιά πρέπει να προσλαμβάνουν καθημερινά μια μερίδα (δηλαδή ένα ποτήρι γάλα ή 30γρ τυριού) γαλακτοκομικών περισσότερη από τους ενήλικες, δηλαδή 3 μερίδες στο σύνολο. Επιπροσθέτως η έκθεση των παιδιών στον ήλιο κρίνεται αναγκαία, κυρίως τους χειμερινούς μήνες όπου οι δραστηριότητες των παιδιών περιορίζονται κυρίως σε εσωτερικούς χώρους. Η επαρκής πρόσληψη βιταμίνης D εξασφαλίζει την εύρυθμη λειτουργία του σκελετικού μας συστήματος, καθώς και των μυών, της καρδιάς και του ανοσοποιητικού μας συστήματος (Lanham, 2008). Καθώς όμως ο οργανισμός μας δεν μπορεί να συνθέσει μόνος του ασβέστιο, είναι απαραίτητο να το λαμβάνουμε από τις τροφές, ώστε ο οργανισμός να δημιουργεί αποθήκες για το σκελετό. Άλλωστε, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η οστική μάζα που συνδέεται άμεσα με την οστεοπόρωση και την οστική πυκνότητα δομείται από τα παιδικά ακόμη χρόνια.

Οι απαιτήσεις σε βιταμίνη D από 6 μηνών έως 50 ετών ανέρχονται σε 5 μg ημερησίως σε συνδυασμό με 10 λεπτά έκθεσης στον καλοκαιρινό ήλιο σε πρόσωπο και χέρια (Gibney, 2004).

Οι πιθανές συνέπειες που μπορεί να εμφανιστούν από την  ανεπάρκεια της βιταμίνης D είναι οι εξής:  Σε βρέφη και παιδιά η έλλειψη της  βιταμίνης είναι υπεύθυνη για την εμφάνιση ραχίτιδας (έλλειψη επιμετάλλωσης των οστών). Στα βρέφη, ο επιφυσιακός χόνδρος αναπτύσσεται και μεγαλώνει χωρίς να αντικαθίσταται από οστική θεμέλια ουσία και ανόργανα συστατικά. Οι καρποί, οι αγκώνες και τα γόνατα μεγεθύνονται. Τα μακρά οστά των ποδιών και η σπονδυλική στήλη κυρτώνονται, τα γόνατα γίνονται βλαισά και παρατηρούνται δυσμορφίες σε πύελο και θώρακα (Βarasi, 2003).

Πηγές

1. Barasi, M., 2003. Human Nutrition: A health perspective, 2nd ed. Great Britain: Hachette UK Company

2. Geissler C., 2005.  Human nutrition, 11th edn.  Elsevier – pages 232-240

3. Gibney, M.J. et al., 2004. Public Health Nutrition. Oxford: Blackwell

4. Lanham-New SA. , 2008.  Importance of calcium, vitamin D and vitamin K for osteoporosis prevention and treatment.

5. http://www.iatronet.gr/article.asp?art_id=8483

Αρθρογράφος: Παπαδοπούλου Αναστασία, Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος