Ένα ίσως από τα λιγότερο προβεβλημένα μέρη του ανθρώπινου σώματος είναι το λεμφικό σύστημα και η λειτουργία του. Το τελευταίο μοιάζει με ένα μαργαριταρένιο κολιέ, το οποίο μαζί με το φλεβικό έχει σαν αποστολή να απομακρύνει τα άχρηστα προϊόντα από τον οργανισμό (λίπη, νερό, πρωτεΐνες). Επίσης, παίζει σημαντικό ρόλο στην ανοσοποίηση και στην ομοιόσταση (δηλ. την ομαλή κατανομή των υγρών του σώματος). Στο ανθρώπινο σώμα βρίσκονται 500-700 λεμφαδένες και κάθε μέρα κυκλοφορούν μέσω της λέμφου 5-7 λίτρα. Αν για οποιοδήποτε λόγο διαταραχτεί η ομαλή κυκλοφορία του λέμφου τότε ο οργανισμός αντιδρά με οίδημα στην περιοχή λόγω λεμφόστασης, δηλ. συγκέντρωσης περίσσιου λεμφικού υγρού. Η δυσλειτουργία αυτή ονομάζεται λεμφοίδημα και αποτελεί από μόνο του ασθένεια και θα πρέπει να διαχωρίζεται από το οίδημα που αποτελεί σύμπτωμα μιας ασθένειας, φλεγμονής ή τραυματισμού. Συνήθως εμφανίζεται στο άνω ή κάτω άκρο και σπανιότερα στον κορμό, την κοιλιά και τα γεννητικά όργανα.

Αιτίες λεμφοιδήματος είναι:

• Ελλιπής ανάπτυξη του λεμφικού συστήματος
• Μετά από χειρουργείο καρκίνου μαστού, κοιλιάς, προστάτη
• Φλεβική ανεπάρκεια
• Μετά από τραυματισμό
• Μετά από μόλυνση

Ιδιαίτερα σε περιπτώσεις καρκίνου του μαστού υπολογίζεται ότι το 20%-25% των γυναικών που θα υποβληθεί σε μαστεκτομή με αφαίρεση λεμφαδένων θα εμφανίσει λεμφοίδημα μέσα στην επόμενη διετία από το χειρουργείο. Το λεμφοίδημα είναι μία χρόνια νόσος που δεν θεραπεύεται πλήρως καθώς ούτε φαρμακευτικά, ούτε χειρουργικά υπάρχει κάποιος αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισης του. Το μόνο όπλο στην φαρέτρα της επιστήμης είναι η φυσικοθεραπεία και συγκεκριμένα η μέθοδος Vodder (Ολοκληρωμένη Αποσυμφορητική Θεραπεία). H μέθοδος αυτή αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως η πιο αποτελεσματική και εφαρμόζεται από εξειδικευμένους φυσικοθεραπευτές που έχουν εκπαιδευτεί πάνω στο λεμφοίδημα. Η θεραπεία στηρίζεται σε 5 αρχές που είναι:

1. φροντίδα δέρματος
2. λεμφική μάλαξη
3. περίδεση
4. αποσυμφορητικές ασκήσεις
5. ανύψωση του άκρου

Τα παραπάνω πρέπει να εφαρμόζονται σε συνδυασμό με τροποποίηση της καθημερινότητας του ασθενή (π.χ. αποφυγή τραυματισμών και ηλιοθεραπείας, διατήρηση φυσιολογικού βάρους). Η θεραπεία αποτελείται από 2 φάσεις:

A. αποσυμφορητική όπου απαιτούνται 10-15 συνεδρίες (ή και λιγότερες ανάλογα το οίδημα, την παλαιότητα, την έκταση και την υφή)

Β. φάση διατήρησης του αποτελέσματος που επιτυγχάνεται φορώντας ο ασθενής συμπιεστικό υλικό (μανίκι, γάντι, κάλτσα), το οποίο κατασκευάζεται εξατομικευμένα στη διάρκεια της α΄ φάσης και διαρκεί εφ’ όρου ζωής. Αν το οίδημα κάποια στιγμή τείνει να επανεμφανιστεί μπορούν να εφαρμοστούν πάλι 2-3 θεραπείες.

Η λεμφική μάλαξη διαφέρει από την κλασική θεραπευτική καθώς είναι ήπια, δεν χρησιμοποιείται λάδι, δεν πονάει και θα πρέπει να ακολουθεί την πορεία του λεμφικού συστήματος ε.ω. να παροχετευτεί σωστά το επιπλέον υγρό. Για το λόγο αυτό ο ασθενής θα πρέπει να απευθύνεται σε έναν πιστοποιημένο εξειδικευμένο φυσικοθεραπευτή ο οποίος θα κάνει μία πλήρη λήψη ιστορικού, αξιολόγηση και κατηγοριοποίηση του λεμφοιδήματος και θα αναλύσει το θεραπευτικό πλάνο σύμφωνα με τις ανάγκες και την καθημερινότητα του ασθενούς.

——————————————————————————–

Nutri – Care

Λ. Αλεξάνδρας 192β – Αμπελόκηποι

Λ. Ιασωνίδου 54β – Ελληνικό

Αρθρογράφος: Ιωάννου Λασκαρίνα, Φυσικοθεραπεύτρια